فەتوا

نڤێژ ل وان مزگەفتێن قەبر تێدا نەیا دروستە، هەر مزگەفتەکا قەبر تێدا بیت یان مزگەفتەکا قەبر تێدا بیت ئەگەر نە مزگەفت ژی بیت و ئەگەر ئەینی ژی بیت لێ نەئێتە کرن، ئەو مزگەفتێن قەبر تێدا نڤێژ لێ نائێتەکرن، و نڤێژ لێ دروست نینە، چونکی پێغەمبەری سلاڤ لێ بن گوت: خودێ نەعلەت ل جوهی و فەڵەیان کر قەبرێن پێغەمبەرێن خۆ دکرنە مزگەفت و سلاڤ لێ بن گوت: هشیار بن یێن بەری هەوە قەبرێن پێغەمبەر و زەڵامێن چاکێن خۆ دکرنە مزگەفت هشیار بن قەبران نەکەنە مزگەفت ئەز هەوە ژ هندێ قەدەغە دکەم موسلمی د سەحیحا خۆ دا ڤەگوهێزایە.

و ژ وی سلاڤ لێ بن هاتییە ڤەگۆهاستن «کو ئوم حەبیبە کچا ئەبو سوفیانی دەیکا باوەرداران و ئوم سەلەمە دەیکا باوەرداران ژی بەحسێ کەنیسەیەکێ بۆ پێغەمبەری سلاڤ لێ بن کر کو ل ئەردێ حەبەشە دیتبوو و چ وێنە تێدا بوون گوت: ئەو ئەگەر زەڵام چاکەک د ناڤ وان دا بمریت دێ ل سەر قەبرێ وی مزگەفتەکێ ئاڤا کەن و وان وێنان تێدا چێکەن ئەو خرابترینێن خەلکینە ل دەف خودێ ڤێجا ب ڤی کاری ئەو کرنە خرابترینێ خەلکی ل دەف خودێ ئەو ژی ئاڤاکرنا وان یا مزگەفتان ل سەر قەبران و چێکرنا وان یا وێنان تێدا.

ڤێجا یا فەرە ل سەر موسلمانان هشیاری هندێ بن، و ل سەر قەبران ئاڤا نەکەن، و نەکەنە مزگەفت، و چ ئاڤاهی و قوبە ل سەر نەیێنە چێکرن، بەلکو دێ یا دیار و ڤەکری بیت چ ئاڤاهی ب تەمامی ل سەر نەبن، ئەڤە یا شەرعی یە و ئەڤە یا فەرە، ئەمما ئاڤاکرن ل سەر یان چێکرنا قوبەیان ل سەر یان مزگەفتان ئەڤە هەمی مونکەرە، و ژ بەر هندێ سلاڤ لێ بن دبێژیت: "خودێ نەعلەت ل جوهی و فەڵەیان کر قەبرێن پێغەمبەرێن خۆ دکرنە مزگەفت" عائیشایێ خودێ ژێ ڕازی بیت گوت: "هشیاری هندێ دبوو یا وان کری»، و سلاڤ لێ بن گوت: "هشیار بن یێن بەری هەوە قەبرێن پێغەمبەر و پیاوچاکێن خۆ دکرنە مزگەفت هشیار بن قەبران نەکەنە مزگەفت ئەز هەوە ژ هندێ قەدەغە دکەم."

ڤێجا سلاڤ لێ بن ئەو قەدەغە کرن ژ چێکرنا مزگەفتان ل سەر قەبران و نەعلەت ل یێ وی کاری دکەت کر، ڤێجا هندێ نیشا دا کو ئەڤە ژ گونەهێن مەزنە، و قەدەغەکرن خرابییا تشتێ قەدەغەکری دگەهینیت، خرابییا نڤێژێ ل دەف قەبران و ل وان مزگەفتێن ل سەر هاتینە ئاڤاکرن و سلاڤ لێ بن گوت: "نڤێژێ بەرەڤ قەبران نەکەن و ل سەر نەڕویننە خار" و د حەدیسا جابری دا ل دەف موسلمی د سەحیحا خۆ دا گوت: «پێغەمبەری سلاڤ لێ بن قەدەغە کر کو قەبر ب گەچێ بهێتە سپیکرن و ل سەر بهێتە روینشتن و ل سەر بهێتە ئاڤاکرن» ڤێجا ئەڤە و ئەڤە قەدەغە کرن، سپیکرنا قەبران ب گێچێ، و ئاڤاکرن ل سەر، و روینشتن ل سەر.

ڤێجا یا فەرە ل سەر موسلمانان هشیاری تشتێ خودێ حەرام کری و پێغەمبەرێ وی سلاڤ لێ بن قەدەغە کری بن، و بۆ وان نینە نڤێژێ ل وان مزگەفتان بکەن یێن ل سەر قەبران هاتینە چێکرن، چونکی پێغەمبەری سلاڤ لێ بن قەدەغە کریە و نەعلەت ل یێ وی کاری دکەت کریە، و نڤێژ ل دەف وەک چێکرنا مزگەفتێ یە بۆ ئەگەر مزگەفت نەهاتبیتە ئاڤاکرن ژی کو نڤێژێ ل دەف قەبران بکەت رامانا وێ ئەوە کو کرە مزگەفت.

و چ گومان تێدا نینە کو نڤێژ ل دەف و دوعا ل دەف، قەستا دوعایێ ل دەف، قەستا خواندنێ ل دەف، ئەڤە هەمی ژ ئەگەرێن شرکێنە و ژ هۆکارێن وێ نە، ڤێجا یا فەرە هشیاری هندێ بن، و بتنێ دێ هێنە زیارەتکرن، موسلمان دێ زیارەتا وان کەت و دوعایان بۆ مریان و بۆ خۆ دگەل وان کەت، دبێژیت: سلاڤ ل هەوە بن ئەی ئەهلێ ڤان خانیان ژ باوەردار و موسلمانان و ئەم ژی ئەگەر خودێ حەز کەت دێ گەهینە هەوە، داخوازا ساخلەمییێ بۆ خۆ و بۆ هەوە ژ خودێ دکەین، خودێ ڕەحمێ ب یێن بەری مە و یێن پاشی مە ببەت خودێ گونەهێن مە و هەوە بغەفرینیت و وەک ڤێ دوعایێ دوعایان بۆ وان و بۆ خۆ دگەل وان دکەت خودێ گونەهێن مە و هەوە غەفرینیت، داخوازا ساخلەمیێ بۆ خۆ و بۆ هەوە ژ خودێ دکەین پاشی دچیت، ل دەف ناڕوینتە خار بۆ خواندنێ یان دوعایێ ل دەف و تەوافێ ل دور ناکەت ئەڤە مونکەرە، و تەوافکرن ل دور قەبران ب مەرەما نێزیکبوونێ ژ مری ئەڤە ژ شرکا مەزنە وەک دوعایێ، وەک ئەگەر بێژیت: ئەی سەیدایێ من! هەوارا من وەرە، مەدەد مەدەد هاریکاریا من بکە، من ساخ بکە ئەڤە ژ شرکا مەزنە.

ڤێجا یا فەرە هشیاری بن، و گەلەک ژ وەلاتێن موسلمانان قەبر تێدا هەنە مزگەفت ل سەر هاتینە چێکرن، ڤێجا یا فەرە هشیاری هندێ بن، و یا فەرە ل سەر دەستهەلاتداران کو هندێ نەهێلن و قەبر د دیار و ڤەکری بن چ ئاڤاهی ل سەر نەبن وەک حالێ ل سەردەمێ پێغەمبەری سلاڤ لێ بن ل بەقیعێ و ل پاقژیا قەبرستانێن موسلمانان ل وەلاتێن موسلمانان، و ئەڤ ئاڤاکرنە پشتی هندێ پەیدا بوو ل چەرخێ دووێ و پشتی وی، ژ بەر ڕافزی و غولاتان یێن زێدەگاڤی کری و خوە وەک ڕافزیان لێ کری د هندێ دا حەتا کو یا چێبیت ژ چێکرنا مزگەفتان ل سەر قەبران و چێکرنا قوبەیان، و حەتا شرک ب مریان چێبوو و داخواز ژ وان دکرن و هەوارا خۆ دبرنە وان و نەزر بۆ واندکرن ك ژ بەر ڤێ زێدەگاڤیێ، داخوازا ساخلەمی و سڵامەتی و هیدایەتێ بۆ هەمیان ژ خودێ دکەین..